Tanuki

Tanuki.pl

Wyszukiwarka

Festiwal Fantastyki Twierdza - konwent

Słowniczek

Wyświetl kategorię:

Hasła z kategorii: fandom

Angst
Z niem. „lęk, niepokój”.

W przypadku fanfików lub w fandomie mangi i anime używane często określenie wątków depresyjnych lub wyjątkowo dramatycznych, wstrząsających. Ponieważ nieodłącznym elementem angstu jest dręczenie lub gnębienie psychiczne bohaterów, to słowo przenosi się także na ich zachowanie. „Angstujący bohater” to postać, która roztrząsa i rozpamiętuje swój ciężki los, często w postaci obszernych monologów.
Kategorie: termin, fanfiction, fandom
Biseinen link
Zobacz: Bishounen
Kategorie: anime/manga, fandom, słownik
Bishoujo
Z jap. „piękna dziewczyna”, „ślicznotka”. Używane także w formach bijin lub bijo

W mandze i anime określenie postaci żeńskich wyróżniających się szczególną urodą. Fandomowo używane w przypadku bohaterek o stereotypowym wyglądzie „dziewczyny z anime” – wielkookich, nieproporcjonalnie smukłych i zwiewnych. Nie jest bezpośrednio powiązane z żadnym gatunkiem – może oznaczać zarówno postaci z anime i mang shoujo, jak i adaptacji eroge.
Kategorie: anime/manga, słownik, fandom
Bishounen
Z jap. „piękny chłopiec”. Także w postaci żartobliwych zdrobnień: bisz, bizon, bish, bishie etc.

W mandze i anime określenie postaci męskich wyróżniających się urodą. Najczęściej dotyczy dzieci, najwyżej nastolatków, z reguły cechujących się delikatną urodą, raczej „ślicznych” niż „przystojnych”. Powszechnie używane w fandomie zachodnim jako określenie stereotypowego rodzaju urody męskiej w mandze i anime – bishounen w tym rozumieniu wygląda młodo, jest wiotki, długowłosy i wielkooki, często wyraźnie androgyniczny.

Rzadko używanym w fandomie, pojawiającym się czasem w mangach i anime określeniem bohatera młodego, ale już dorosłego, jest biseinen, dosł. „piękny młody mężczyzna”. Natomiast japońskim słowem faktycznie używanym na określenie przystojnych mężczyzn (lub nastoletnich chłopaków) jest ikemen.
Kategorie: anime/manga, słownik, fandom
Bromance
Rozpowszechnione obecnie w wielu fandomach określenie szczególnie głębokiej, bliskiej przyjaźni między bohaterami męskimi, pozbawionej podtekstów o charakterze romantycznym lub erotycznym (por. slash).
Kategorie: fandom, fanfiction
CGCT link
Zobacz: Cute Girls Doing Cute Things
Kategorie: anime/manga, fandom
Cliffhanger
Z ang. „sytuacja pełna napięcia, dramatyczna scena”. Także w formie skróconej: cliff, klif.

Zakończenie (odcinka, rozdziału lub całego utworu) urywające akcję w dramatycznym momencie (nazwa wzięła się od „bohatera wiszącego nad przepaścią”), bez zamykania wątków.
Kategorie: anime/manga, termin, fanfiction, fandom
Cosplay
Zniekształcone ang. costume play

Japoński termin, obecnie zaadaptowany przez fandom zachodni, oznaczający przebieranie się przez fanów (np. przy okazji konwentów) za postacie z filmów, książek lub gier (w tym z mang i anime), a czasem także odgrywanie scen z ich udziałem.
Kategorie: termin, fandom
Cute Girls Doing Cute Things
Z ang. „słodkie dziewczęta robiące słodkie rzeczy”

Zbiorcze określenie mang oraz anime z gatunku komedii lub okruchów życia, których czysto żeńska obsada ma zazwyczaj cechy charakterystyczne dla moé. Takie tytuły charakteryzują się zazwyczaj epizodyczną fabułą i pogodnym klimatem, występujące w nich bohaterki są na ogół wyidealizowane i infantylne, zaś postaci męskie nie pojawiają się w ogóle lub tylko na dalszym planie.

Kategorią częściowo pokrywającą się z CGCT są serie określane jako iyashikei.
Kategorie: anime/manga, fandom, termin
Expanded universe
Lub extended universe, w obu przypadkach z ang. „rozszerzony wszechświat”

Stosowany przede wszystkim na Zachodzie termin oznaczający cykl, który obejmuje więcej niż jedno medium – np. powiązane ze sobą książki, filmy, gry, komiksy etc. Jest to zaadaptowane przez fanów oficjalne pojęcie marketingowe.

Poszczególne tytuły w ramach expanded universe rzadko mają charakter wiernej adaptacji – zazwyczaj są to rozbudowujące świat przedstawiony spin­‑offy, sequele i prequele.

W przypadku popkultury japońskiej ten termin jest rzadko stosowany; w fandomie używa się raczej określenia uniwersum. Swoistym przypadkiem, który może się mieścić w szerokiej definicji expanded universe, jest projekt multimedialny.
Kategorie: fandom, termin
Fanon
Z połączenia słów „fan” i „kanon”

W przeciwieństwie do kanonu, fanon obejmuje informacje powszechnie uznawane w danym fandomie, ale niepochodzące bezpośrednio od twórców danego utworu. Ponieważ definicja tego, co „powszechnie uznawane”, jest płynna, fanon z reguły jest o wiele trudniejszy do ustalenia niż kanon, jednak w starszych fandomach daje się zwykle dość wyraźnie wyodrębnić.

Headcanon to informacje i fakty niezawarte w kanonie, ale mogące z niego wynikać. W odróżnieniu od fanonu, headcanon opiera się na indywidualnych przekonaniach danej osoby, ale granica pomiędzy tymi kategoriami jest nieostra.
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction, termin
Femslash
Także femmslash, femmeslash - z połączenia ang. female – „kobiecy” i slash – „ukośnik”

Podgatunek lub odpowiednik slasha, czyli utwór literacki koncentrujący się na romantycznych lub erotycznych związkach lesbijskich. Podobnie jak slash, początkowo był używany wyłącznie w przypadku tekstów fanowskich zawierających wątek romantyczny pomiędzy dwoma kobietami, które w oryginale nie miały orientacji homoseksualnej. Obecnie jest stosowany o wiele szerzej i może określać dowolny tekst, w którym występuje para lesbijska.
Kategorie: fandom, fanfiction, termin
Filler
Z ang. „wypełnienie”

W przypadku anime będącego ekranizacją (mangi, light novel etc.) określenie filler oznacza odcinki lub wątki oparte na scenariuszu napisanym specjalnie na potrzeby anime, które nie mają odzwierciedlenia w oryginale. W długich seriach często pojawiają się, gdy ekranizacja zaczyna doganiać fabułę oryginału. W seriach krótszych na ogół mają na celu wyrównanie liczby odcinków w obrębie sezonu, tak aby fabuła pojedynczego cour została zamknięta w odpowiednim miejscu.

Pojedyncze fillery często mają charakter fanserwisowy i dlatego to określenie bywa także używane na każdy odcinek, którego treść nie posuwa do przodu głównych wątków fabularnych.
Kategorie: anime/manga, fandom
Frenemy
Z połączenia ang. friend – „przyjaciel” i enemy – „wróg”

Słowo popularne w wielu fandomach, mające kilka częściowo nakładających się znaczeń.

1) Motyw fabularny polegający na tym, że dana postać z wroga staje się przyjacielem (zazwyczaj protagonisty).

2) Określenie sytuacji, w której jedna postać mimo deklarowanej i często okazywanej niechęci regularnie pomaga innej postaci.

3) Określenie sytuacji, w której dwie skłócone lub wrogie postacie zostają połączone wspólnym celem i zmuszone do wspólnego działania.
Kategorie: fandom, fanfiction, termin
Gar
Anegdotyczna etymologia tego hasła odwołuje się do literówki w ang. słowie gay we wpisie na 4chanie dotyczącym postaci Archera z Nasuverse

Żartobliwe określenie wyjątkowo charyzmatycznego bohatera – „prawdziwego mężczyzny”, tak imponującego swoją osobowością i męskością, że heteroseksualni fani byliby dla niego gotowi przemyśleć swoją orientację. Co ważne, gar nie ma kontekstu seksualnego, dotyczy godnych podziwu lub bohaterskich zachowań.

Określenie gar może się odnosić do postaci jako takiej lub tylko do zachowania postaci w poszczególnych scenach.
Kategorie: anime/manga, fandom
Gender bender
Z ang., konstrukcja niepoprawna i oparta na celowym rymie, w wolnym przekładzie „wyginanie/odkształcanie płci”

W zachodnim fandomie mangi i anime, a także w fanfikach, określenie motywu fabularnego polegającego na tym, że postać (często główny bohater lub bohaterka) nieoczekiwanie zmienia płeć. Zmiana może mieć charakter trwały lub przejściowy i z reguły jest dokonywana w sposób magiczny, za pomocą technologii science­‑fiction lub nieistniejących procedur medycznych. To określenie nie jest w zasadzie używane w odniesieniu do tytułów, które temat tożsamości płciowej i transseksualizmu traktują poważnie.
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction
Harem
Schemat konstruowania obsady mangi lub anime, polegający na tym, że pojedynczy bohater płci męskiej jest otoczony przez co najmniej kilka bohaterek. Charakterystyczny w tym przypadku jest brak innych postaci męskich na pierwszym planie (wyjątek stanowi postać typu trap, która może wchodzić w skład haremu).

Granica między „haremówką” a tytułem, w którym postaci płci żeńskiej stanowią większość, jest płynna. Część fanów za pełnoprawny harem uważa tylko przypadki, w których wszystkie lub prawie wszystkie bohaterki są zainteresowane bohaterem romantycznie lub seksualnie. Według szerszej definicji bohaterki mogą towarzyszyć bohaterowi z innych powodów fabularnych, np. wspólnego celu.

Ważną cechą charakterystyczną, chociaż niemającą zastosowania we wszystkich przypadkach, jest podejście do romansu. W haremówkach często od początku zostaje wskazana „główna” bohaterka, jednak wątek romantyczny między nią a bohaterem pozostaje w zawieszeniu, w taki sposób, by nie uniemożliwiać potencjalnego rozwoju wątku romantycznego między bohaterem a jedną z pozostałych dziewcząt. W nowszych tytułach częściej niż w starszych zdarza się całkowity brak konkluzji – bohater do samego końca nie dokonuje jednoznacznego wyboru, ponieważ wymusiłoby to usunięcie z fabuły części bohaterek.

Battle harem (z ang. „harem bojowy”) to podgatunek tytułów haremowych, w którym ważnym aspektem są walki i wątki przygodowe – w odróżnieniu od typowego haremu, kojarzonego ze szkolną komedią romantyczną. Tytuły z tego gatunku zazwyczaj zawierają magię lub supermoce.

Reverse harem (z ang. „odwrócony harem”) to określenie tytułów, w których pojedyncza bohaterka jest otoczona przez co najmniej kilku bohaterów. Tego rodzaju schemat fabularny najczęściej można znaleźć w adaptacjach gier otome. Mangi shoujo oraz anime na ich podstawie, zawierające męski harem, wyróżniają się tym, że – w odróżnieniu od zwykłego haremu – niemal zawsze kończą się wyborem jednego z chłopaków.

Yuri harem to stosunkowo rzadki podgatunek, w którym centralną postacią otoczoną innymi dziewczętami jest dziewczyna. Nie należy go mylić z wątkami yuri obecnymi czasem w CGCT.
Kategorie: anime/manga, termin, fandom
Headcanon link
Zobacz: Fanon
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction, termin
Ikemen link
Zobacz: Bishounen
Kategorie: anime/manga, fandom, słownik
Incest
Z ang. „kazirodztwo”

Rozpowszechnione w fandomie określenie mang i anime zawierających wątki kazirodcze. W odróżnieniu od tytułów zachodnich, w wielu przypadkach takie motywy traktowane są jako jeszcze jeden rodzaj fanserwisu i pokazywane w lekkim, komediowym świetle.
Kategorie: anime/manga, fandom, termin
Japoński happy end
Zakończenie utworu (mangi, anime) przynajmniej częściowo nieszczęśliwe dla bohaterów, np. takie, w którym ginie jedna z głównych postaci lub zakochana para musi się rozstać.

Od klasycznego złego zakończenia „japoński happy end” różni się tym, że bohaterom udaje się osiągnąć główny cel stawiany w fabule. Jeśli na przykład jest to seria przygodowa, udaje się ocalić świat alternatywny, ale bohater lub bohaterka musi powrócić na Ziemię, co oznacza rozłąkę z przyjaciółmi i ukochaną osobą. Jeśli jest to romans, bohaterowie wyznają sobie uczucia, jednak z jakichś powodów nie mogą zostać razem.

Jest to modyfikacja określenia „hollywoodzki happy end” – przez długi czas amerykańskie filmy wysokobudżetowe, kierowane do szerokiej publiczności, niemal obowiązkowo musiały się kończyć dobrze, nawet jeśli takie zakończenie było nielogiczne lub całkowicie sztampowe. Zakończenia typu „japoński happy end” przez długie lata były najpopularniejszym sposobem zamknięcia fabuły i pojawiały się nawet w tytułach komediowych lub produkcjach dla dzieci. Obecnie – zarówno w przypadku Hollywood, jak i Japonii – ten trend nie jest już tak wyraźnie widoczny, co sprawia, że określenie „japoński happy end” pomału zaczyna wychodzić z użycia.
Kategorie: anime/manga, fandom
Kanon
Ogół informacji o fabule, świecie, postaciach etc. danego utworu, pochodzących od autorów lub producentów.

Podstawą kanonu zazwyczaj jest oryginalny utwór (książka, film etc.) i zawarte w nim informacje. Z czasem kanon bywa rozszerzany na różne sposoby, zarówno przez samego autora, jak i inne upoważnione osoby, m.in. scenarzystów lub twórców gier adaptujących materiał źródłowy.

Do kanonu włączane są także informacje podawane przez autora dodatkowo, np. na prywatnej stronie internetowej lub w wywiadzie. Nie wlicza się do niego natomiast nieoficjalna twórczość fanowska (por. fanon).
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction, termin
Metawersum link
Zobacz: Uniwersum
Kategorie: anime/manga, fandom
One True Pairing link
Zobacz: Pairing
Kategorie: fandom, fanfiction
OTP link
Zobacz: Pairing
Kategorie: fandom, fanfiction
Pairing
Z ang. „para”

Używane w wielu fandomach oraz w środowisku twórców fanfiction określenie pary – dwójki bohaterów połączonych więzią romantyczną.

Pairing kanoniczny to para, którą w oryginalnym utworze łączy (lub też łączyła) faktyczna więź romantyczna (por. kanon). Z kolei pairing niekanoniczny może obejmować wszystkie domniemane i wyimaginowane romanse, na zasadzie „jak pięknie by było, gdyby X i Y zostali parą”.

One True Pairing (OTP – z ang. „jedyna prawdziwa para”) to pairing z danego utworu, który zyskał największą popularność wśród fanów. Nie jest równoznaczny z pairingiem kanonicznym – czasem mogą się one pokrywać, często jednak fani uznają, że bardziej odpowiadałby im wątek romantyczny poprowadzony pomiędzy innymi postaciami. W praktyce OTP bywa używane w wielu fandomach jako podkreślenie prywatnej preferencji mówiącego (por. shipping).

Wartym wyróżnienia podgatunkiem pairingów niekanonicznych są slash i femslash.
Kategorie: termin, fandom, fanfiction
Shipping
Etymologia niejasna, najprawdopodobniej z ang. relationship – „relacja (międzyludzka)" lub worshipping – „czczenie, wielbienie”. Także w spolszczonej formie: szip, shipować lub szipować.

Rozpowszechnione w wielu fandomach określenie, oznaczające aktywne zainteresowanie danym związkiem romantycznym i jego pełną akceptację. Może to być związek mający charakter kanoniczny lub w całości wymyślony przez fanów; pomiędzy osobami dowolnej płci.

Zwyczajowo terminem shipping nazywa się także wszelką działalność fanowską, taką jak tworzenie fanfików i fanartów, ale także uczestnictwo w internetowych dyskusjach.

Ze względu na (wtórne) skojarzenie z ang. ship – „statek”, shipping obrósł słownictwem związanym z marynistyką. Jeśli np. dany pairing staje się kanonicznie niemożliwy, mowa jest (w wolnym tłumaczeniu) o „tonącym statku”, zaś wydarzenie, które (potencjalnie) mogłoby zbliżyć do siebie dwójkę bohaterów określane jest jako „wypłynięcie statku”.
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction, termin
Slash
Od ang. nazwy ukośnika (/), używanego w wielu portalach internetowych w opisach fanfików i innych tekstów literackich do oznaczenia występujących w danym tekście wątków romantycznych lub erotycznych (np. X/Y oznacza wątek romantyczny między X i Y).

Gatunek internetowej twórczości literackiej, koncentrujący się na romantycznych lub erotycznych związkach osób tej samej płci. Uważa się, że slash wywodzi się z fanfików do cyklu Star Trek i początkowo był używany wyłącznie w przypadku twórczości fanowskiej, na określenie tekstów zawierających wątek romantyczny pomiędzy dwoma postaciami tej samej płci, które w oryginale nie miały orientacji homoseksualnej. Obecnie jest stosowany o wiele szerzej i może określać dowolny tekst, w którym występuje para homoseksualna.

W zależności od fandomu slash może oznaczać wszystkie związki homoseksualne lub tylko związki męsko­‑męskie (por. femslash).

Any Two Guys (ATG, z ang – „dowolna para facetów”) to podgatunek slasha, w którego fabule można umieścić bez szkody dla opowiadanej historii dowolną parę bohaterów danego utworu. Tego rodzaju fanfiki mają zazwyczaj charakter erotyczny lub wręcz pornograficzny.
Kategorie: termin, fandom, fanfiction
Smut
W brytyjskim angielskim slangowe określenie treści kontrowersyjnych, zazwyczaj (chociaż niewyłącznie) ze względu na erotyczny charakter

Określenie używane w stosunku do literatury (w tym fanfików) oraz komiksów zawierających dużą ilość treści erotycznych, ale niezaliczanych jeszcze do pornografii. W praktyce zakres jego stosowania, w szczególności w przypadku twórczości fanowskiej, jest bardzo szeroki i nieostry, można jednak przyjąć ogólnie, że tym terminem będą oznaczane utwory, w których treści erotyczne są istotnym (lub wręcz głównym) elementem fabuły.

Chociaż nie potwierdzają tego żadne definicje, można zaobserwować, że zwyczajowo smut jest określeniem stosowanym do literatury i komiksów kierowanych do kobiet, czyli np. do tytułów josei, ale nie borderline hentai.
Kategorie: anime/manga, fanfiction, termin, fandom
Spoiler
Z ang. „spoil the fun” – psuć zabawę, czasem spolszczane do „spojler”.

Informacja zdradzająca istotne elementy fabuły, mogąca popsuć przyjemność oglądania lub czytania osobie nieznającej danej pozycji. Fandomowa etykieta zakłada, że spoilery w internetowych wypowiedziach należy ukrywać za pomocą stosownych opcji formatowania lub też uprzedzać o ich obecności, tak by czytelnicy mogli sami zdecydować, czy chcą się z nimi zapoznać.
Kategorie: anime/manga, termin, fandom, fanfiction
Uniwersum
Z ang. universe – „wszechświat, świat”.

W zachodnim fandomie mangi i anime jest to zbiorcze określenie cyklu obejmującego różne serie. Termin jest bardzo podobny do expanded universe, jednak różni się tym, że expanded universe oznacza przede wszystkim cykl obejmujący różne media (książki, filmy etc.), podczas gdy uniwersum to określenie „rzeczywistości”, w której rozgrywa się akcja przynależnych do cyklu tytułów.

Fani poszczególnych cyklów często tworzą nazwy składające się z tytułu cyklu lub nazwiska albo pseudonimu autora z końcówką -verse. Np. CLAMP­‑verse to zbiorcze określenie rzeczywistości, w której rozgrywają się tytuły stworzone przez grupę CLAMP, a Nasuverse to rzeczywistość visual novel stworzonych przez studio Type­‑Moon (i scenarzystę Kinoko Nasu).

Uniwersum nie musi obejmować pojedynczego świata, jeśli w założeniach cyklu zakłada się istnienie światów równoległych. Jeśli jednak dany cykl można podzielić na części rozgrywające się w wyraźnie odmiennej rzeczywistości i wzajemnie się wykluczające, bywa on określany terminem metaversum (z ang. metaverse od meta i universe) – najczęściej podawanym przykładem jest metawersum Gundam.
Kategorie: anime/manga, fandom
Vanilla
Z ang. vanilla – „wanilia”, jako najbardziej podstawowy i pospolity smak lodów

Szeroko używane w internecie slangowe określenie „zwyczajności”, w szczególności (chociaż nie wyłącznie) w odniesieniu do treści erotycznych. W przypadku utworów o charakterze pornograficznym lub erotycznym (por. hentai, smut) vanilla oznacza zwykle seks za zgodą obu stron (por. dubcon i non­‑con), bez gadżetów erotycznych etc.
Kategorie: anime/manga, fandom, fanfiction, termin
Waifu
W zachodnim fandomie mangi i anime określenie ulubionej (aktualnie) postaci żeńskiej danej osoby. Może być używane zarówno w kontekście pozytywnym, dla wyrażenia sympatii i uznania dla bohaterki, lub ironicznym, dla podkreślenia czyjejś nadmiernej obsesji postaciami fikcyjnymi.

Słowo waifu pochodzi od celowego zniekształcenia na wzór wymowy japońskiej angielskiego wife – „żona” i jest odpowiednikiem używanego przez japońskich otaku mangi i anime określenia yome. W odróżnieniu od waifu, słowo yome nie jest zniekształcone ani zawężone w zastosowaniu do fandomu i oznacza po prostu żonę.
Kategorie: anime/manga, fandom
» Powrót do listy haseł